Featured Post

अन्तिम साँझ - कथा - संघर्ष क्षेत्री

फुरुङ्ग थिइ ऊ । गाउँ बाट उसलाई भेट्न उसकी आमा आएकी थिइन् । छोरीको लागि भनेर बिहान-बेलुकीको दुधको कुराउनी,तरकारी र अन्य खानेकुरा कोसेली ल्याए...

Monday, April 27, 2020

जोडी आँखालाई जुडुवा केटी - संघर्ष क्षेत्री

पट्यार लाग्दो लकडाउनलाई छल्दै एक फन्को लगाएँँ !

मलाई पुग्नु कहिँ थिएन ।
र पनि मेरो आँखालाई पुग्नु थियोे जहितहिँँ । दुईटा बुढाहरुलाई पछि लगाएर कलङ्की चोक पुग्ने उत्कट अभिलाषा बोकेर खुम्चिएको दैनिकीलाई पर ठेल्दै, मेरो मन र तनलाई कुँजिनबाट जोगाउनु मात्रै थियो । निरुदेश्य काम गर्नुमा पनि मज्जा लाग्थ्यो कुनै बेला । तर आजभोलि त्यसरी बेपर्बाह कुद्न कुन्नि केले अठ्याउँँछ । जसरी दाम्लोले बाध्छ वस्तुभाउलाई मालिकले, त्यसैगरी अठ्याउँछ मेरो मन !

मन र मस्तिष्क पनि एउटै पार्टीभित्रको फरक-फरक गुटझैँ लाग्ने । मनले गरेको काममा मस्तिष्क धावा बोल्ने मात्रै नभएर मस्तिष्कले मनको भावनामा ठेस पुग्ला भनेर कहिल्यै नसोच्ने ! के तपाईंहरुको मन र मस्तिष्कको द्वन्द्व पनि यसैगरी खेल्ने गर्छ ?
आ जेसुकै होस्,
यसै भनेर खुट्टा चाल्न खोज्दा ठ्याक्कै लकडाउनको परिपालना गर्न खटिएको लाठीसहितको पुलिसझैँ शासक बन्न खोज्छ, ओखरझैँ जेलिएको खप्परभित्र बस्ने एकजोर गिदि ! मलाई कहिलेकाहीँ आफ्नै ठिस दिमागसँग रिस मात्रै होईन आन्दोलनको ज्वार ल्याइदिउँँझैँ लाग्छ ।

"नियम पालना गर्ने/गराउने त सेवक/नोकर न हुन् !", शासक गिदिले आफ्नो तुजुक प्रदर्सन गर्न खोज्छ ।
मालिक र शोषक उस्तै लाग्लान्, मालिकलाई नोकरको अस्तित्वको रखवारि गर्छ तर त्यहीँ शोषकलाई मतलब हुन्न । सायद शोषणको उच्चतम् भोग गरुञ्जेल उसले मिलिक्कै बिर्सन्छ, जुम्राले पनि कसैको परान् रहुन्जेल हो साथ दिने । उ पनि अन्ततः फड्किन्छ । 

ह्या, लेख्दा-लेख्दै कहाँ-कहाँ भड्किन्छन्, यी औंलाहरु पनि !
चोक पुग्दा-नपुग्दै एउटा लाठी  समाएको जवानले सम्झायो, फनक्क फर्किएँँ । 

"ऊ हेर्नुस्,ती बाजेझैँँ घरको छतमा कुद्नुस्स् न !",
अलिक पल्तिरको एक छतको घरको छतमा कुद्दै गरेको मान्छेलाई देखाउदै पठायो त्यस जवानले ! 
"भाइलाई पनि गाह्रो छ है, माथिको आदेस मान्नै परो !", यसै भनेँँ । कुममा सामान्य हवल्दारनै किन नहोस्, एउटा फित्ता लगाएको भए उसको फित्ता कुर्लदो हो । माफ गर्नुहोला, फित्तावाल हवल्दार ! तर सिपाही केटोले सायद आफुलाई सहानुभूति मिलेको ठान्यो कि ? ह्या, जेसुकै ठानोस् मलाई के मतलव ?
हुन त देश र दुनियाँको ठेक्का लिएकाहरु त कसैको मतलव गर्दैनन्, म बबुरो के गर्न सक्छु ?

ठिक यतिबेला देशको ठूलो पार्टिका नेताहरू शक्ति बाडफाडमा व्यस्त छन् । 
हुन त उनीहरुको पनि पेशा/व्यवसाय के भनेपनि त्यहीँ हो । हामी युवाहरु थपडी बजाउनमै मस्त भएपछि वयले साथ नदिएपनि पुस्तैनी सम्पत्ति भाग लगाएझैँ भागवण्डामा व्यस्त छन् !

तपाईंहरुलाई पक्कै म सँग रिस उठेको हुनुपर्छ !
हेप्नी, दुई तिहाईको सरकारलाई हेप्नी ? भनेर चर्चित भएका निवर्तमान मन्त्रीलाई सञ्चार/प्रेससम्बन्धि कानुन ल्याउन उद्दत् उनलाई जोक गरिएको एउटा प्रसङ्ग सम्झन्छु,
"केटीको नाङ्गो फोटो राखेर भित्र अर्कै राख्नी, झुक्याउनी ?" बाहिर "जोडि आँखालाई जुडुवा केटी" राखेर भित्र अर्कै गन्थनमा अल्मल्याउनि ? अहिले तपाईंहरुलाई यस्तै लागेको हुनुपर्छ । 

हुन त म पनि खाना पकाउन छाडेर यता ब्लगमा भुल्दैछु । अझ सिक्दैछु, तपाईंहरुले मलाई एउटा बाटोमा ल्याउन आफुलाई प्रतिक्रियावादी बन्नुहुनेछ भनेर एक भारी आशाको त्यान्द्रो बोकेको छु ।

अब आउनुस्, खास विषयतिर !
राम्रोसँग डुल्न नपाएको मलाई लगभग घर आइपुग्न लाग्दै गर्दा आँखामा लगभग जुडुवाजस्तै केटी देखिए । कलेजको विद्यार्थी छौञ्जेल र विवाह नगरुञ्जेल आफूलाई कलिलै छु भन्ने भ्रम बाकी रहदो रैछ ।

ठ्याक्कै १२/१३ वर्ष अघिको आफुलाई पाएँँ ।
अलिअलि आफुले मन पराएकी, अलिअलि उसले मन पराएकी उसँग अलिअलि ठाकठुक परेपछि पुस्तकपसलमा गएको बेला अर्कि एक केटीले मन भड्काएकी थिइ । अहिले त उस्तो भड्किन्न । भड्किन खोजे आफ्नै मनलाई कर्फ्यू लगाएरै पनि नियन्त्रण गर्न खोज्छु ।

मलाई १२/१३ वर्ष अघिको स्मृतिमा रमाउने मौका मिलेको अवस्था जो छ, तपाईंलाई उनीहरुको सुन्दरता(जो मेरो मनले खिचेको )बारे किन वर्णन गरुँ ?

हुन त आजसम्म जिन्दगीमा जम्मा तीन जना राम्रा केटि देखेँँ । सम्बन्धमा रहदै गर्दा पनि मेरा नजिकका केटीसाथिहरुलाई पनि यो कुरा शेयर गरेको छु । सायद उनिहरुको मन जल्दो हो ? जलोस्, म दमकल होईन निभाउन ! मनमा यस्तै घमण्ड हुन्थ्यो । तर जिन्दगीमा यसबारे कहिल्यै पश्चाताप गरिएन । सायद गरिन्न पनि ! ती तीन राम्रा केटीमध्ये एउटा केटी काठमाडौमा जम्मा दुइचोटी देखेको थिएँ, त्यसपछि देखिनँँ । दोस्री थिइ, एउटा कामको शिलशिलामा चितवन बस्दा म्याजिक गाडिमा भेटिएकी थिइ । अझ भनौं न ठोकिएकी थिइ । झुक्किएरै सहि उसले टिलिक्कै टल्किएको जुत्ता कुची । त्यहीँ केटीको बारे लेखेको कविता कता पो छ खोज्नुपर्नेछ ।

तेस्रो केटीको कुरा नगरौ भो ।
किन ? किनकी त्यसबारे कुरा गरेर फाइदै छैन । आक्कल्झुक्कल भेटिने त्यस केटिबारे पछि कुनै बेला तपाईंहरुसँग चियाभेटमा गफ गरौँला । फेरि लेख्दा-लेख्दै कता-कता बरालिएँँ ।

ती जुडुवा केटी देख्दा मलाई पुरानै झल्को आएको सत्य हो ।
निलो जिन्समाथी कुर्था लगाएकी ती केटीहरु कति राम्रा हगि ?सायद मेरी आमाको रोजाइको बुहारी पनि यस्तै हुन्सक्छे ! 

धन्यवाद !
😍😍

Sunday, April 19, 2020

फकिर - कविता - संघर्ष क्षेत्री

फकिर

( कविता )


प्रभु ,
माफी पाउ !
मैले बाचेर त सुख दिइन-दिइन मरेर पनि दुख दिए जहानलाइ !
प्रभु मलाई स्वर्गको द्वार खोलिदिनुस ! एक जड्याहाले
बिन्ती बिसायो मेरो अघिल्तिर , छोड तेरो बकवास
म तेरो मुक्तिदाता होइन । घाट-घाटमा डुलिहिड्ने एक
फकिर हु ! मलाई बडो दुख छ प्रभु , कम्तीमा मर्ने
बेलामा आफ्नु लास छोप्ने कात्रो किनेर मर्न चाहन्थे । दुई
गाँस खाएकै थिएँ गिट्टी कुटेर भएपनि , उसले सबुत प्रमाण पेस
गर्यो ! मैले उसलाई सुस्तरी भने
देश तिमी हामी जस्ता भुइफुट्टाहरको देश हुदैन ।
आफ्नु मफ्लर दिए उसको लास छोप्न ।
एउटा बलत्कारी लास उभियो
र भन्यो
मैले नगर्नु गरे प्रभु
मलाई स्वर्गमा थोरै ठाँउ दिनुभो भने म गल्ती सच्च्याउन
चाहन्छु । मेरो कन्सिरी तात्यो ,
यो सालेलाइ सिधै टिचिङ अस्पताल लैजाउ अन्य मुर्दालाइ
आदेश दिए
यस बलात्कारीको लिङ्ग भेदन गरील्याउनु ,
कम्तिमा स्वर्गमा त शान्ति छाउला ! अनि एउटा लास
हातमा आफ्नु मुटु लिएर उभियो मेरो अघिल्तिर ,
सोधेँ - " के हो तिम्रो समस्या " म किड्नी बेच्न बाध्य भए !
कसरी ????
उसले रुदै भन्यो । एपेण्डिक्सको अप्रेसन भन्दै
किड्नी निकालियो ।
मचुपचाप चुपचाप खाली कागजमा दस्तखत गर्न
बाध्री पारिए ! बाच्न मन लगेन र
आरुका फूलसङ्गै फल्न पुगे । यो स्वस्थ मुटु छ ।
काम लाग्न सक्छ मेडिकल
साईन्सका विद्यार्थीका लागि ! तर मुटुको चाल बन्द
भैसकेको थियो । अन्त्यमा ,
एउटा महिला लास आयो ,
मेरा बा आमाको बैसखी बन्न बिदेशिएकी थिए ।
बिदेशिले त मेरो यौवन लुटे-लुटे देश फर्केपछि ।
अध्यागमनका देशका रक्षक/देशका राष्ट्र सेवकले
पनि छोडेनन ।
म सँग भएको
हातको बाला/सिक्री/ र यो लगेज पुर्याइदिनु ।
मेरि आमाको कृयाखर्चको लागि ! सबैलाई भने म के नै गर्न
सक्छु र??? म त एक घाट-घाटमा घुमीहिड्ने फकिर हुँ ।
सबै मुचुल्का तयार पारेँ । अब नेपाल सरकारलाई बुझाउनुछ ,।
सकुशल !!!!
२०७१/०३/१०.
साझ ८:१५
घाट घाटको भुमी
पशुपति आर्यघाट बाट ।।

Wednesday, April 15, 2020

अन्तिम साँझ - कथा - संघर्ष क्षेत्री

फुरुङ्ग थिइ ऊ ।
गाउँ बाट उसलाई भेट्न उसकी आमा आएकी थिइन् । छोरीको लागि भनेर बिहान-बेलुकीको दुधको कुराउनी,तरकारी र अन्य खानेकुरा कोसेली ल्याएकी थिइन् ।

"मम्मी खबरै नगरी आउनुभएछ त ?", लाडिदै भन्छे आमालाई ।
"तँँ लाई भेट्न पनि अब खबर गरेर आउनुपर्ने ?"
लाडिदै गरेकी छोरीलाई अलिक ठूलो स्वरमा हप्काएकी थिइन पार्वतीले ।
"बरु भन्, कस्तो छ तेरो पढाई ?,
घरतिर सबैलाई राम्रै छ । सहर पसेपछि गाउँघर नबिर्सी तैंले, त्यसैले आएकी म !"

भुइँ तलाको कोठा, झ्यालको छेवैमा डबल बेडको बिस्तरा थियो । झ्याल खोलेर पर्दा लगाइन् पार्वतीले । थकाइले गलेकी उनी यसो बिस्तारामा पल्टिइन् । उता सिर्जना भने टिभीमा हिन्दी सिरियलमा मस्त थिइ । सिर्जना, उसकी साथी कमलासँग बस्थी । कमला स्टाफ नर्स सकेर हस्पिटलमा ड्युटी गर्थी । ऊ भने प्लस टु को फाइनल परिक्षाको तयारीमा थिइ । त्यस साँझ पनि कमला ड्युटी गएकी थिइ ।

सधैं अबेर खाना खान्थे उनिहरु ।
तर आमा आएको दिन उसले अलिक छिट्टै खाना तयार गर्न लागि । खाना बनाउदै गर्दा बत्ती निभ्यो । लोडसेडिङको नियमित तालिका थिएन । जतिबेला पनि बत्ती जान सक्थ्यो । एकैछिनमा आउँथ्यो बत्ती । तर त्यस दिन निकैबेर बत्ती आएन ।
"कतै बिजुलीको पोल ढलेको हुनुपर्छ !", आमाछोरीले यस्तै अनुमान् लगाए ।

निकैबेर बत्ती नआएपछि सिर्जनालाई निकै छट्पटी भयो । उसले कसैलाई फोन गर्न खोज्दै थिइ । तर लगातार फोन डायल गर्दा सम्पर्क हुन सकेन भन्ने आवाजले आजित भएकी थिइ । आमालाई बिस्तारामा सुताएर उसले आफ्नो लागि अर्को झ्याल नजिकै भुइँमा बिस्तारा लगाइ । निद्रा परेको थिएन उसलाई । किनकि उसले फोन गर्न खोजेको मान्छेलाई फोन लागेको थिएन । जबर्जस्त निदाउन खोजी । आँखाको ढकनी जोडिएनन् निकैबेर । उसलाई लाग्यो, 'यतिखेरसम्म नआएपछि त्यो मान्छे आज घर आउँदैन ।' यतिकुराको निर्क्योल गरेपछि निदाउने प्रयास गरि ।

त्यो साँझ पनि उसले ढोका खुल्लै राखेकी थिइ ।
यस्तो होला भन्ने पनि उसलाई थाहा नभएको होईन । त्यसैले उसले साकारलाई निरन्तरको प्रयास गरेकी थिइ । फोन लगाउन । तर त्यसदिन साकारलाई फोन लागेन । साकार कतिबेला कहाँ जान्थ्यो, के गर्थ्यो उसलाई केही थाहा थिएन । उसलाई त यतिमात्र थाहा थियो कि बेलुकीको ९ बजेपछि जहाँ पुगेको भएपनि कोठामा आउँथ्यो । ९ बज्यो आएन । साढे ९ भयो आएन । त्यसपछि उसले मनमनै निर्णय गरि ऊ आज कतै साथिकोमा बसेको हुनुपर्छ । त्यसो भएको भएपनि फोन गरेर जानकारी गराउनुपर्ने । कतै उसको फोन लागेन कि ? मनमा अनेक कुरा खेलाउदा-खेलाउदै झपक्क निदाई ।

"क्यार्न मोर्चे यो राँडी ?"
पार्वतीलाई लाग्यो, छोरी सपनाएर गिजोल्न आइ ।भुइँमा छुट्टै सुतेकी छोरीले नराम्रो सपना देखेको हुनुपर्छ । तर त्यतिबेलासम्म सिर्जना ब्युँझिसकेकी थिइन । जब पार्वतीले टर्च बालेर हेरिन्, अनि पो अचम्ममा परिन् । छोरी त आफ्नै बिस्तारामा सुतेकी छे । आँखा मिच्न थाली सिर्जनाले । ऊ जुन घटना घट्ला भनेर चिन्तित थिई  । आखिर् भयो पनि त्यस्तै ! उसले चाहन्थी, यस्तो घटना नहोस् । तर भयो त्यस्तै । उसले अनेक उपाय अपनाउदा-अपनाउदै घटना घट्न पुग्यो । उसले ढोका खुला राख्नु नै गल्ती भयो । हुन त सधैं नै ढोका खुला राख्थी । त्यस दिन ढोका बन्द गर्न नबिर्सेको भए यस्तो हुने थिएन । 

सधैंझै सिर्जनाको मादकतामा रमाउने साकार मूर्ति बन्यो ।
केहि बोल्न सकेन ऊ । साकारकै स्वागतको लागि ढोका खुला राखेकी हुन्थी सिर्जनाले । उनीहरुको मौन सल्लाह थियो सायद । सिर्जानाको ढोका खुलै भएपछि ऊ एक्लै हुनेछे कोठामा । अनि यौवनको प्यास मेटाउनेछन्, एकापसमा । उसले फोन गरेर जानकारी गराउन नचाहेकी होईन । साकारको फोनमा सम्पर्क हुन सकेन । ढिलो हुन्छ भन्ने थाहा हुँदा-हुँदै पनि उसले सिर्जनालाई जानकारी गराउन सकेन । साकारको मोबाइलको ब्याट्री सकिएर स्विच अफ भएको थियो ।

"क्यार्न मोर्चे यो राँडी ?"
सधैंजसो सिर्जनासँग रमाइरहेको साकारको अगाडि एउटा असहज परिस्थितिले गाज्न पुग्यो । त्यस दिन पनि सिर्जनाको घरबाट आमा नआएकी भए सधैको रोमाञ्चकताले निरन्तरता पाउने थियो । पार्वतीको आवाजले साकारले के गर्ने के नगर्ने भन्ने कुरामा अनिर्णित भयो । वातावरण खल्बलियो । झपक्क निदाएकी सिर्जना पनि तन्द्राबाट ब्युँझिइ । सिर्जनाको अनुहार एउटा भयानक डरले लाल-लाल भयो । अझ साकारको अवस्था झनै पिडादायी थियो । लडाउमा हारेको सिपाहीझैँ । चोरी पक्रियो आखिर ।

पहिले त सोचेकी थिइन् पार्वतीले, "छोरी सपनामा हिड्ने बानी थियो, सानोमा । हराएको रहेनछ ।"
जब उनको बिस्तारामा उनिमाथी कसिलो गरि शरीर थिचियो र छोरीलाई गाली गरिन् । टर्च बालेपछि उनको अघिल्तिर एउटा सत्र-अठार वर्षे पठ्ठो देखिन् । ठम्याउनै सकिनन् पार्वतीले । "कतै म सपनामा पो छु कि ?" अलमलमा परिन्, एकैछिन । जब उनले आफ्नो अगाडि मूर्तिवत उभिएको केटोलाई देखेपछि उनलाई बडो रिस उठ्यो । सपना होईन भन्ने निर्क्योल गरिन पार्वतीले । निकै हपारिन पार्वतीले साकारलाई । 

"क्यार्न आइस् यति राती केटीमान्छेको कोठामा ?"
पार्वतीको कडा प्रश्नमा एकैछिन त ऊ मौन बस्यो । पार्वतीले उक्त प्रश्न पुनः दोहोर्‍याइन् । उत्तर नदिइ सुख छैन भन्ने ठानेपछी बनावटी र फितलो जवाफ दियो ऊसले ।
"सि ssss रक् लिन आएको !",
"आउँछ्स्, सिरक लिन !,
पख तँँ लाई भोलि पुलिस बोलाएर चिसो छिडिमा जाक्दा थाहा पाउछस् !"

आमाको पछिल्लो कुराले साकारलाई भन्दा सिर्जनालाई बढी पीडा दियो । उसले सोची, "प्रहरीमा उजुरी गरेपछि, म पनि जानुपर्छ । बरु भोकै बस्नु परोस् तर पुलिसकोमा जानू नपरोस् !" उसले प्रत्यक्षत: नभोगेकी भएपनि ऊ सानै छदा उसको गाउँ हुँदै आएको पुलिसले द्वन्दकालमा एउटा छापामार युवतिलाई पिट्दै हिडाएको देखेकी थिइ । अझ सुनेकी थिइ उसले, 'जब पुलिसको लाठि खाएको मान्छेले जिन्दगीभर केही गर्न सक्दैन ।' अनेक कुरा खेलाई मनमा । यतिबेलासम्म बचेकी छे ऊ । उसलाई आरोपित गरेकी छैनन् पार्वतीले । हुन त आफ्ना छोराछोरी सानै छन्, बच्चै छन् भन्ठान्छन् हरेक आमाबाबुले । मेरो छोरा/छोरी असल छ/छे , उसले नराम्रो काम गर्न सक्दैन/सक्दैने । यस्तै सोच्छन् । अहिलेसम्म साकारलाई दोषी देखेकी छन् पार्वतीले । उनलाई थाहा छैन । जे घटना घट्यो यो सधैं हुन्थ्यो र सल्लाहले हुन्थ्यो भन्ने कुरा ।

पार्वतीमात्र एक्लै बोलेकी थिइन् ।
साकार र सिर्जना दुवै मौन थिए । एकोहोरो गुनगुन आवाजले माथिल्लो तलामा सुतेकी घरबेटी मञ्जुको निद्रा खलबलियो । एकाएक । एकछिन त कोठा बाहिर निस्किएर ध्यान दिएर सुनिन्, भुइँ तलाको गुनगुन आवाज । कोलाहल रोकिने छाटकाट देखिएन । उनी तल ओर्लिईन् ।

"के को गुनगुन हो, यति रातीसम्म ?"
मञ्जुको प्रश्नले एकछिन कोठामा सन्नाअटा पैदा भयो । साकर र सिर्जना झनै भयभीत भए । "घरबेटीले पनि थाहा पाइन् हाम्रो कुरा !" उनीहरुले मनमनै कुरा खेलाए । पार्वतीले साकारलाई दोषी करार गर्दै सम्पूर्ण कुराको बेलिबिस्तार लगाईन । घरबेटी समक्ष ।

"अहिले सुत्नुस् सबैजना । भोलि छलफल गरौँला !"
घरबेटीको कुराले पार्वती मौन रहिन् ।

यति भनेर मञ्जु आफ्नो कोठामा गइन् ।
साकार पनि आफ्नो कोठामा गयो । अंश घटनाबारे छोरीसँग थप कुरा गर्न मन लागेन पार्वतीलाई । निद्रा बिथोलिएको घटनाले पार्वती मस्तसँग निदाउन सकिनन् । उता साकार पनि निदाउन सक्ने कुरै भएन । सिर्जना पनि अब भोलि के के हुने हो भनेर मनमा कुरा खेलाउदै पल्टिई बिस्तारामा ।

साकार र सिर्जनाको बारे घरबेटी मञ्जुलाई थाहा नभएको पनि होईन । "उनिहरुले मञ्जुरीमा गर्छन् भने मलाई के-को टाउको दुखाइ ? म किन बाधक बन्नु उनीहरुको सम्बन्धमा ?" सायद यस्तै सोचिन । उनले चाहेकी भए सिर्जना र साकार दुवैलाई निकाल्न सक्थिन् डेराबाट । तर त्यसो गरिनन उनले । उनले आजभन्दा पन्ध्र-सोह्र वर्षअघिको आफ्नो प्रेम सम्झिइन् । मञ्जुले पनि प्रेम विवाह गरेकी थिइन । उनी पुरानो यादले भिजिन निकैबेर । वर्तमानमा उनको खुशी खोसिएको थियो । उनका पति नेपाल प्रहरीका जागिरे थिए । अर्घाखाँचीको सन्धिखर्कमा माओवादीसँगको दोहोरो भिडन्तमा मारिए । अहिले त उनको छोरा पनि बाह्र वर्षको भएको छ । सिर्जना र साकारबीच आज उत्पन्न भएको परिस्थितिले एकाएक पतिलाई सम्झिन पुगिन् ।

सम्झदा पिडाका आँसुहरु पोखिन्थे ।
एक गिलास पानी पिएर मञ्जु बिस्तारामा पल्टिइन् ।

"कुखुरी काँँ !"
छिमेकीको भाले बास्यो । सिर्जना सधैं ५ बजे ब्युँँझिन्थी । प्रायः बिहानको ५ बज्दा भाले बास्थ्यो । कलेज बिदा थियो १२ कक्षाको अन्तिम परिक्षाको तयारीको लागि ! त्यसदिन उठ्न जागर चलेन । टाउको त्यसै भारी भएको थियो । आमा पार्वती उठिन् । आमा उठिसकेपछि सिर्जना पनि उठि बिस्ताराबाट । भुइँमा लगाएको बिस्तारा पनि उठाएर राखि । मुख धोइ । चिया बनाएर आमालाई दिइ । चिया पिउन मन नभएपनि पिइ आफूल्र पनि । आमाको अगाडी देखाउनु थिएन, "उसलाई केहि भएको छैन ।"

"खाना खाएपछि सबैजना माथी आउनु !"
यति भनेर घरबेटी आफ्नो कोठामा लागिन् । कमलाले सोची, "आज केहि काम होला, अनि बोलाईन् ।" उता साकारलाई पहिल्यै भनेकी थिइन्, माथी आउनु खाना खाएर ।  बिहानको दस बज्यो । खाना पाक्यो । कमला, सिर्जना र उसकी आमा पार्वतीले खाना खाए । खाना खाएर एकैछिन आराम गरेर घरको छतमा निस्किए । साकार पहिल्यै निस्किआकेको थियो । घरबेटीले आमा समूहको बैठक डाकेकी थिइन् । टोलका सबैजसो महिला जम्मा भएका थिए । प्रायः सबैजसो सहभागीलाई बैठकको विषय बताएकी थिइन् उनले । टोलका सबै महिलाहरु जम्मा भएका थिए । महिलाहरुको भेलामा साकार र मञ्जुको छोरा प्रकाशगरि जम्मा दुईजना पुरुषहरु थिए । 

बैठकको विषय प्रवेश गराइन् मञ्जुले ।
सबै महिलाहरुको ध्यान खिच्दै भनिन्,"हिजो राति सिर्जनाको कोठामा गएर साकारले अभद्र र अशिष्ट व्यवहार गरेको भन्ने कुरा छ । यस विषयमा छलफलको लागि आमा समूहको बैठक बस्नु परेको हो ।"

पार्वती च्याँठिइन्,
"सिधै भनिदिनुस् न बहिनि ! खाटमा सुतेकी म माथि हातपात गर्‍यो यसले । मेरो छातीमाथी जबर्जस्ती गर्न खोजेको हो । रातीको समय म बिस्तारामा एक्लै सुतेकी थिएँ । सायद मलाई मेरो छोरी ठानेर जबर्जस्ती गर्न खोजेको हो ।"

पार्वतीको कुरा सुनेर बैठकमा उपस्तिथित एक महिलाले भनिन्, "यस्ता मान्छेलाई घरबाट निकाल्नुपर्छ ।"
कतिपय महिलाले भने, "घरबाट निकालेर मात्रै पुग्दैन । पुलिसको जिम्मा लगाउनुपर्छ ।"

महिलाहरूको पछिल्लो कुरा सुनेर आफूले जितेको ठानिन्, पार्वतीले । उनको अनुहारमा एक किसिमको चमक देखिन्थ्यो ।

अर्की महिलाले भनिन्,
"आवेशमा आएर निर्णय गर्न हतारिनु हुन्न ! पहिला केटा र केटीको कुरा पनि बुझ्नुपर्छ ।"

पहिले सिर्जनालाई सोधे बैठकका सहभागीहरुले, "ऊ पहिले पनि आउँथ्यो तिम्रो कोठामा ?"
सिर्जनाले केही बोलिने । मौन नै बसि । त्यहीँ प्रश्न साकारलाई गरे ।
"पहिले पनि जाने गरेको थियो उसको कोठामा ?"
साकारले भन्यो, "हो जाने गर्थेँँ !"
साकारको कुराले पार्वतीको अनुहारमा देखिएको चमक एकाएक खस्कियो ।
" तिमीलाई उसले जबर्जस्ती त गरेको छैन ?"
सिर्जनाले भनी, "छैन ।"
उसको छोटो उत्तर पछि फेरि अर्को प्रश्न आयो, "जे-जे भयो, सहमतिमा भएको हो ?"
"हो, सहमतिमै भएको हो !", सिर्जनाले स्वीकार गरि ।

एकाएक साकारलाई मात्रै कार्वाही गर्न खोजेका महिलाहरु अचम्ममा परे । उनीहरुको सम्बन्ध हुनुपर्छ । छोरी सिर्जनासँग पार्वती निक्कै रिसाइन् । कमलाले पनि अनौठो मानेर हेरि बैठकको दृश्य !

बैठकले निर्णय गर्‍यो ।
"अब त्यसो नगर्ने । यदि गल्ती दोहोर्‍याएको पाइएमा दुवै जनालाई डेराबाट निकाल्ने भनेर ।"

त्यसको एक महिनापछि परिक्षा सकेर साकारले पनि कोठा छोड्यो । सिर्जना पनि परिक्षा सकेर बिदामा घर गइ ।

  •                             ***



Tuesday, April 14, 2020

मेरो बाल्यकाल


"माइला केलाई पिटिस्, भाइलाई ?"

हेडमास्टरले माइलो दाईलाई हकार्दा उसले हेडसरसँग अलिक डराउँदै जवाफ दियो !
"उसले केलाई पुतुरो खेलाउँछ तो ?", उता ऊ रुन थाल्यो । मास्टरको हप्किले । यता मास्टर र अन्य केटाकेटीहरु हाँस्दै छन् । दाइको थप्पड भेटेको म मास्टतको सहानुभूति र माइलो दाइलाई मास्टरले गाली गर्दा म एउटा जीत ठानेर रमाउँछु ।

 त्यतिबेला सानै थिएँ ।
कट्टु लाउने चलन अझै सुरु भएको थिएन । म भन्दा तेईस महिना ठूलो मेरो माइलो दाइ भर्खर १ कक्षामा पढ्थ्यो । म भने उ सँग पछि लागेर गएको थिएँ । मलाई लाज अझै सुरु भैसकेको थिएन । हुन त म ४ मा पढ्ने बेलासम्म आमाले मलाई नाङ्गै नुहाइदिएको याद छ । दाइको पछि लागेर स्कुल जानू मेरो दैनिकी हुन्थ्यो । सायद मैले त्यसरी आफ्नो गुप्ताङ्ग छुनु हुँदैनथ्यो । उसमा अलिअलि लाजको विकास भएपनि म मा अझै विकसित भइसकेको थिएन । त्यसैले मैले मेरो गुप्ताङ्ग चलाएको हुँदो हुँँ । केटाकेटी बेला म पनि फोहोरी भन्दा अल्छि बढी थिएँ । धुलोमाटोमा खेल्नु, आफ्नो सरसफाइको कुनै मतलब नगर्नु यस्तै कारणले मेरो जिउ चिलाएको हुँदो हो ।

हुन त मान्छेले जति नै आदर्श छाटेपनि चिलाएको ठाउँमा कन्याउन बडो मज्जै मान्छ । म त केटाकेटी न थिएँ । अहिलेजस्तो थाहा थिएन, जहाँतहिँँ त्यसरी कन्याउनु हुँदैन । हो, मलाई लाग्छ एकान्तमा ठाउँ-कुठाउँ कन्याउने जमात लगभग शतप्रतिशत नै छ । तर आदर्शको डिङ हाक्ने जमात छ, "के कन्याएको त्यसरी ?" भनेर हकार्छ ।
हो, यतिबेला खसखस भएको आफ्नै कान कन्याउँदै ब्लग लेख्दैछु । कन्याउनुमा मलाई पनि मज्जै लाग्छ । तपाईंहरु लाई नि ? बाहिरफेर हासोमा उडाए पनि तपाईंले एकान्तमा यो ब्लग पढ्दै हुनुहुन्छ भने पक्कै कन्याउदै हुनुहुन्छ । तपाईंको नचिलाएको ठाउँ पनि चिलाएर आउन सक्छ ।

जस्तो खाजा खाँदा भुइँको टिप्नु हुँदैन भनेर आदर्श छाट्ने तपाईं घरको किचनमा खसेको खानेकुरा सकभर सफा गरेर खानुहुन्छ । कसैले नदेख्ने गरीको अवस्था छ भने, आफ्नै किचन त हो नि भनेर वेवास्ता गर्न सक्नुहुन्छ । सरसफाइ बारे । अँँ खाना विशेषगरी माछामासु पकाउँदै हुनुहुन्छ भने पक्कै चाख्नुहुन्छ । म पनि चाख्छु । साथिहरु पनि छन् भने एउटा प्लेटमा राखेर चखाउछु । तपाईंहरु मध्य कतिपयको मासु चाख्दाचाख्दौ कराही रित्याउने बानी पनि हुनसक्छ । तर त्यसरी कराही रित्याएको अनुभव भने मसग छैन ।
चाख्दा-चाख्दै कराही रित्याउने बानी नभएपनि चाख्न चाहिँ छाड्दिनँँ । खानामा जहिल्यै दाल चाहिने मैले दाल कहिल्यै दाल भने चाखिनँँ । त्यतिबेला मलाई लाग्छ, दाल चाख्यो भने पछि भात खानेबेलामा मलाई मिठो हुँदैन भन्ने जबर्जस्त विश्वास छ । अरु कसैले दाल चाख्न लगाएपनि म दाल चाख्दिनँँ । यो मेरो नितान्त निजी स्वाभाव हो । स्वाभाव स्वाभावैले स्वाभाविक हुन्छ भन्नेमा जबर्जस्त मत छ मेरो । नहुन पनि सक्छ । तपाईंहरुको हकमा ।

"धेरै भात कसरी खान सिकेँँ ?"
त्यसबारे कुनै अर्को ब्लगमा लेखौँला । अहिले बाल्यकालकै बारेमा लेख्न गइरहेको छु । कक्षा १ पनि सुरु नगर्दैको बेलाको कुरा । अँँ तपाईंलाई एउटा कुराको जानकारी गराउनै पर्छ भन्ने लाग्छ मलाई  । मसँग सँगैको एक कक्षा पढेको साथी कसैले पनि एसएलसी दिएनन्  । अझ सात-आठ कक्षा पढेर छाडे । त्यसैले मेरो स्कुले साथिहरु निक्कै कम छन् । प्रायः उमेरले पनि धेरै फरक नभएर होला, मेरो माइलो दाइ नै मेरो साथि थियो ।

भलै अहिले सम्पत्तिको तुजुक देखाएर अलिक तुच्छ व्यवहार देखाएपनि उँसगको साहचार्यलाई बडो सुनौलो काल मान्छु म ।

सात कक्षा पढ्दै गर्दा एउटा किराना पसलबाट क्याल्कुलेटर चोरेर मास्टरलाई बेच्ने चिन्ते पछि कुखुरा चोरीमा पक्डिएपछि स्कुल जान छाड्यो । हिसाबमा ऊ तगडा नै थियो । चोर्नमा पनि सायद । अँँ, सँगै एक कक्षा पढ्ने साथी अमृतले गाउँका एकजना 'गोजे'बाका कुखुराका चल्लाको पुजा गर्ने भन्दै भताभत मारेपछि ऊ अर्को गाउँको स्कुलमा पढ्न थाल्यो । कक्षामा जहिल्यै तृतीय स्थान पाउने म, म सँगैको कक्षामा प्रथम हुने जबुनी चार कक्षा पढ्दा-नपढ्दै बिहे गरिदिए घरकाले । उसको भाइ रामे पनि कुन्नि कति कक्षा पढ्दा फेल भएर दिल्लीतिर हानीयो । "जापानी" उपमामले चर्चित एउटा भान्जा भाइ पर्ने प्रकाश पढ्ने इच्छा हुँदा-हुँदै पढ्न पाएन । अँँ उसका बा हराएका थिए नि । हुन त आजसम्म भेटिएका छैनन् । सायद भेटिने आशा पनि मारिसके होलान् परिवारले । अहिले प्रायः भुमिगत भएको साथि अर्जुन कुन्नि यतै कतै काठमाडौंमै छ क्यारे । आक्कलझुक्कल भेट हुन्छ ।

उसको बारेमा अर्कै सिरिजमा लेखौँला ।
सगै केहि महिना एक कक्षामा पढेका भगवती, पौवारीको गोपाले, अर्को रामे, उमा कता छन् थाहा छैन । कसैले थाहा पाए खबर गरिदिनुहोला ।

सानोमा माइलो दाइ र म एउटै खाटमा सुत्थ्यौँँ ।
खाटको छेउँमा सुत्न हत्ते गर्ने हामी अन्त्यमा मेरै जित हुन्थ्यो । फलस्वरूप उसलाई प्रमाणित गराउनु थियो, भाइ त लड्छ्स् कुनामा सुत भनेर । कैयौंपटक लडाइदिन्थ्यो मस्त निद्रामा भएको बेला ।

अँँ त्यतिबेला देख्ने सपनाका कुरा गरौं ।
सायद म हुर्किने बेला थिए क्यारे, सपनामा उडेको सपना देख्थेँँ । वारि र खेतका कान्ला हुँदै फाल हालेको सपना देख्थेँँ । एकाधपटक गाउँमा प्रत्यक्ष चितुवा देखेको म । बाघ भनेपछि निक्कै डराउथेँँ । हामी हाम्रो गाउँको जङ्गलमा पाइने चितुवालाई बाघ भन्छौ । हो, सपनामा पनि बाघले निक्कै तर्साउँथ्यो नि ! जब बाघले आक्रमण गर्न थाल्छ, म ब्युझेर निक्कैबेर रुन्थेँँ ।

मेरो रुवाई सुनेपछि आमा आएर भन्नुहुन्थ्यो, " आज पनि कान्छो सपनाएछ ।"

धन्यवाद !

😍😍


Sunday, April 12, 2020

फुर्सदमा

   
     फुर्सदमा

   - कविता

   - संघर्ष क्षेत्री

मान्छेहरु,
मान्छेहरु तिलको गेडालाई सगरमाथा ठड्याउछन्
एउटा सानो प्वाँखलाई चरो बनाउछन् ।
यहाँ जे-जे हुन्छ सब फुर्सदमा हुन्छ ।

 कुनै वैज्ञानिकहरु,
आफ्नो सोधमा व्यस्त भइरहदा
कविहरु कवितामा मस्त भइरहदा
किसानहरु,
आफ्नो अन्नबालीमा अनाज फलाउन व्यस्त भइरहदा
बेकम्मा गफाडीहरु गफको आइफल टावर खडा गर्छन् ।
यहाँ जे-जे हुन्छ सब फुर्सदमा हुन्छ ।
हो,
हो म पनि फुर्सदमा प्रेम गरेँँ ।
प्रेमिकासँगको व्यस्त समय निकालेर हातमुख जोर्ने ध्याउन्नमा व्यस्त रहेँँ ।
प्रेमिका १
उसलाई समय दिइनँँ भनेर झगडा गरेर छुट्टिई ।
प्रेमिका २,
म सँग प्रेम गर्न प्रतिस्पर्धा गर्दागर्दै आफ्नै प्रतिस्पर्धीसँग पछारिई । अनि,
प्रेमको व्यस्त समयबाट फुर्सदिलो भएँँ म ।
प्रेमिका ३
भन्थि
मेरा बा कट्टर छन्,
-जातपातको कुरामा
-धर्मकर्मको कुरामा

-इज्जतको कुरामा ।
ऊ फुर्सदमा थिइ र प्रेम गरि ।
अनि व्यस्त भएँँ म ।
म व्यस्त भएँँ दानापानी चपाउन नपाउनेगरी व्यस्त भएँँ ।
ऊ फुर्सदमा थिइ, र ड्राइभरसँग सुइँकुच्चा ठोकी ।
यहाँ जे-जे हुन्छ सब फुर्सदमा हुन्छ ।