अहिले बुटवलमा निक्कै गर्मि छ,
म काठमाडौं फर्कने तर्खरमा छु । ठेलामा दाम्मी-दाम्मी लिच्ची, आँप, स्याउ र केरा लगायत अन्य फलफूलहरु बेचिरहेछन् थुप्रै व्यापारीहरु, मैले एउटा बाजेसँग किनिगएँ, लिच्चीका दाना।
एक-दुई दाना चपाउने मन भयो, लिच्चिको !
प्रान लिच्चि ड्रीङ्क मलाई मन पर्दैन । ताजा लिच्ची चपाइदिऊँ न त भनेर एक पाउ किनि गएँ ।
थाहा छैन,
सुन्तला, लिच्ची, काफल, आँप लगायत फलफूल व्यापारीहरुले ती फलफूलको हाँगै भाचेर ल्याउछन्, फलफूल फ्रेस देखाउने उद्देश्य हो वा अरु केहि ?
र यतिबेला बुद्धिसागरलाई सम्झिन पुगेँ !
डाँफे नाचेर,
फूल कहाँ फूल्छ र हाँगै भाचेर !
दुई वर्ष अघि हुनुपर्छ सायद !
बुटवलबाट काठमाडौं फर्कने बेलामा फेसबुक पोस्टमा यस्तै लेखेको थिएँ । म हिडिरहन/घुमिरहन रुचाउने मान्छे । काठमाडौंबाट पश्चिमको पोखरा, बुटवल र नवलपरासी मेरा बाक्लो गन्तव्यका ठाउँहरु हुन् । अझ सुन्दर सुदुरपश्चिमको धनगढी, महेन्द्रनगर र मध्यपश्चिमको दाङ लगायत नारायणगढ, हेटौंडा र पुर्वको इटहरी, धरान र बिर्तामोड पनि मेरा नियमित गन्तव्यमा पर्ने ठाँउहरु हुन् ।
मलाई एक किसिमको फाइदा पनि छ ।
नेपाली उखान "पशुपतिको जात्रा सिद्राको व्यापार" भनेजस्तै । घुम्नै भनेर हिड्नुभन्दा पनि त्यतै आफ्नै व्यवसायिक काम बोकेर हिडेपछि काम पनि हुने र घुम्न पनि पाइने । अहिलेसम्म यस्तै गर्दै पनि आइरहेको छु । दुई वर्षअघिको बुटवल यात्रा पनि त्यस्तै मध्येको एक थियो ।
बुटवलको नयाँगाउँ अवस्थित न्यू स्ट्यान्डर्ड बोर्डिङमा तीन दिने एउटा तालिमको कार्यशाला सकेर फर्कने क्रममा थिएँ । व्यवसायिक काममा व्यवसायिक नै बन्न मनपर्छ मलाई । कमाउन गएको बेला मलाई आफन्तकोमा पाहुना लाग्न पनि अलिक दकस लाग्छ। त्यसैले होटलबाट चेक आउट भएर निस्किएँँ । बसको टिकट काटेर टहलिन थालेँँ । काठमाडौंमा जस्तो चिया संस्कृति पनि उस्तो छैन बुटवलमा । बरु सुपसहितको म:म भने छोड्न मन लाग्दैन । साथिहरु आक्कलझुक्कल भेट हुन्छन् । हुन त उनीहरु पनि आफ्नै काममा व्यस्त हुँदा हुनन् । जब बुटवलको गाडी चढेर बर्दघाट या त दाउन्ने पुगेपछि फोन हान्छ्न्, "भेट्नुहुन्थ्यो गइहाल्नुभएछ/गइहालिछस् भनेर !"
किन-किन मलाई स्वाङ पार्ने मान्छे फिटिक्कै मन पर्दैन ।
त्यसैले एकाध बाहेकलाई तत्-तत् ठाउँमा आए/गएको खबरै गर्दिनँ । यो मेरो एउटा आदत पनि भइसक्यो । कसैले भेट्न आउँछु भन्दै यस्तो बानी गर्नु एउटा अपमान मात्रै होईन, उपहास हो । मोबाइलमा टन्न भिडियो डाउनलोड गर्यो मन भए हेर्यो नभए कानमा एयरफोनको ठेडी कोचेर मस्त मुडमा हिड्नुको मज्जा बेग्लै हुन्छ । कसैले किन कसैलाई कुराएर आफ्नो अभिमान बढेको महसुस गर्छ ? आफू जति अग्लो छु भन्छ, उत्तिकै खाडलमा जाकिने मात्रै नभएर सग्लो नरहनुको प्रमाण पनि हो !
ह्या फेरि म कता-कता बहकिएँँ क्यारे !
माफ गर्नुहोला शिर्षकमा "लिची" जस्तो गुलियो राखेर नपाकिसकेको कोक्याउने टर्रो आँप जस्ता मान्छेका कुरा गरेछु । अँँ कतिपय मान्छेलाई आँप जस्तै भएर हो या किन हो, आँपे भन्छन् नि ! किन होला,तपाईंले बताउनुहोला है !
अब शिर्षक अन्तर्गतकै विषय प्रवेश गरौँ !
मेरो जिज्ञासा थियो, व्यापारीहरुले लिचीको हागै भाचेर ल्याउनु ताजा देखाउन मात्रै होला कि ? अझ मन कुडिन्थ्यो, यसरी हागा भाचेर आगुन साललाई सत्यनास हुँदैन र ? तर त्यस स्टेटसले एउटा जानकारी भने दियो मलाई । लिचीको हागा भाच्नै पर्ने रहेछ । त्यस स-सना हागामा अर्को वर्ष फल लाग्दैन । र हागा नभाचे फल पनि उस्तो लाग्दैन । फलफूलको रुखका हागा भाच्नेहरु भन्दा अझ बढ्ता अपराधी हुन्छन्, मानवीय सम्बन्धका हागा भाच्नेहरु ।
"ल आउँदा मलाई दुई-चार किलो लिची ल्याइदिनु !"
कमेन्टमा यति लेखिसकेर मैले पूरा पढ्न नभ्याउँदै उसैको फोन आयो ।
"कसरी छ लिची त्यता, मलाई ल्याइदिनु म यता आएर पैसा दिन्छु ।", यसो भनेपछि अब परेन फसाद ?
लगिदिनु आफ्नै जिउ गह्रौं लाग्ने, नलगिदिनु यति काम पनि मानेन भन्ने हुने । फेरि कहिलेकाहीँ आफैले पनि काम अह्राउनुपर्ने ।
"ल धेरै त होईन दुई किलो चाहिँ ल्याइदिन्छु है !", यति भनेर फोन राखेँँ । आफैले दु:ख बेसाएकै थिएँ, लागे अलिक राम्रो लिची खोज्दै ठेलातिर !
आफ्नो लागि दुई किलो र उसको लागि दुई किलो गरि चार किलो लिची किनेर पुर्ववत ठाउँमा फर्किएँँ ।
गाडी थियो बेलुकीको सात बजेको ।
म सँग थुप्रै समय थियो । त्यसैले सधैं बस्ने गरेको होटलमा ब्याग र सबै सामान राखेर हान्निएँ सिद्धबाबातिर । तिनाहुँँ खोला आफ्नै गतिमा बग्दै थियो । बुटवल पावर कम्पनीको ड्याम हेर्दै टोलाएँँ । यहाँ ड्याममा पानी थुनिएजस्तै मान्छेका मनहरु पनि यसैगरी थुनिएका छन् ।
सायद थुनिनु बाध्यता भन्दा पनि एउटा रहर बनिदिन्छ, प्रेममा । म पनि यस्तै उसको मनमा थुनिएको थिएँ कि ?
खयर जे होस्,
हामीजस्ता कवि, लेखकहरुलाई जाबो एउटा खोलाले, एउटा अक्करे भीरले पनि मनको तलाउमा कता-कता लैजान्छ । यसैमा रमाउने एउटा लत नि ! हुन त लतको तलतल नै पछि गएर आदत बन्छ ।
सम्झिदै जाँदा ऊ, ऊ, ऊ सप्पैलाई सम्झिन पुगिने !
कसैलाई किन आरोपित गर्नु ? जोसँग जति मिठा पल बिताइयो तिनै पल भविष्यका खुट्किला न हुन्, तिनै खुट्किलाको बिगतका अनुभवहरुले सायद मरुभूमिको यात्रा तय गर्न पनि बल पुग्ला ।
मोबाइल हेरेँँ !
सवा ६ बजेको थियो, बेलुकीको । त्यसपछि अटो चढेर फर्किएँँ । बसपार्क । गाडी लाइनमा आइसकेको थियो । होटलबाट ब्याग लिएर बसमा सामान राखेर ओर्लिएँँ । उखुपात गर्मी थियो । गाडी गुड्न थालेपछि चढेँँ ।
गाडिमा निद्रा नलागेपनि जबर्जस्त निदाउने कोशिश गर्छु ।
तर सक्दिनँ । गाडीमा कतिपय गफ गर्न रुचाउने मान्छेहरु हुन्छन् । कुराको रहनी मात्रै राखिदिनुपर्छ गाडी त एउटा सभा/सम्मेलनजस्तै बन्छ । मात्रै लास्टतिरका आधा सिटका मान्छेहरु उस्तै मनका हुनुपर्छ ।
बिहानको पाँच नबज्दै कलङ्कीमा ओर्लिएँँ ।
त्यसपछि रुममा पुगेर सबैभन्दा पहिले आमालाई फोन गरेँ, काठमाडौं पुगेँँ भनेर । त्यसपछि उसलाई फोन गरेँँ । उठाई । कलेज जानू छ बाबै भन्दै थिइ !
"काठमाडौं आइपुग्नुभो ?"
"अँँ !"
"ल म कलेज सकिएपछि फर्कन्छु बालाजु बाइसधारामा भेटौँँ ।"
"हुन्छ ल म सुत्छु ।"
"ल हजुरलाई गुडनाइट !", यति भनेर फोन राखी ।
०००
बिहानको साढे ९ बजे फोन आएर ब्युझिएँँ !
त्यसपछि नियमित काममा त फर्कनै छ । खाना बनाउन लागेँँ । खाना खाइसकेपछि एउटा स्कुल जानू थियो । निस्किएँँ । स्कुलमा भेटघाट सकेर फर्कदै थिएँ । त्यसपछि आफूले पढेको क्याम्पस त्रिचन्द्रतिर लागेँँ । त्यता जानुको दुइटा प्रयोजन हुन्छन् आजभोलि १. उहिलेका सहपाठी जो राजनीति गर्छन्, उनिहरु भेटिन सक्छन् । २. पिसाबले च्याप्यो, कलेजको ट्वाइलेट्मा पिसाब गर्नु ! तपाईंलाई पक्कै हाँसो लागेको हुनुपर्छ । पिसाब फेर्न पनि ट्वाइलेट ?
हो त ! कि त यस्तै कलेजको ट्वाइलेट कि त सुपरमार्केटको ट्वाइलेट गइन्छ नजिकमा परे ! गन्धले नाख छोप्नु कि .... के पब्लिक ट्वाइलेटहरु पनि गतिला छैनन् नि त ! अर्को कुरा पैसा जोगाउनु पनि त पर्यो ।
०००
मोबाइल बज्यो ।
हेरेँँ उसैले फोन गरेकी थिइ ।
"कता हुनुहुन्छ हजुर ?"
"म त्रि-चन्द्रमा छु, तिमी ?"
"म रिङरोडको गाडी चढेँँ, हजुर त्यतै आउनुस् न !"
म गाडी चढेँँ बालाजुको ।
म लैनचौर नपुग्दै दुई पटक फोन गरि । कुरिराछु भनेर ।
पछि रिसाउदै फोन गरि ।
"म घर गएँँ । तपाईं जहिल्यै ढिला गर्ने ! शेषमती आउनु सधै खाजा खाने गरेको रेस्टुरेन्टमा भेटौँँ ।"
म बालाजु पुगेर फेरि शेषमतीको गाडी चढेँँ । उसको घरनजिकैको रेस्टुरेन्ट पुग्दासम्म ऊ आइपुगेकी छैने । सायद पालाको पैचो हुनसक्छ ।
एकछिन पछि आइपुगी ।
उसको रिस मर्यो एकैछिनमा । अनि सधैं खाजा खाने रेस्टुरेन्टमा छिर्यौँँ । खाजा पनि प्रायः उस्तै हुन्थ्यो । सुरुमा हट लेमन अनि चिया र भेज म:म !
"म:म पनि भेज खान्छन् ? भेज म:म त म:म नै होइन, उसिनेको समोसा हो ।" भन्ने मान्छे उसैको संगतमा भेज म:म पनि ठिकठिकै लाग्थ्यो ।
उसलाई ल्याइदिएको लिची दिएँँ ।
"वाओ !", ऊ चकित भइ !
सायद ठट्टामै भनेकी थिइ । मैले ल्याइदिएँँ । पैसा दिन खोज्दै थिइ । मैले समाइनँँ ।
०००
दिन पनि रमाइलो थियो ।
घाम लागेको थियो । छिटपुट देखिन्थे बादलका टुक्राहरु ! रेस्टुरेन्टबाट निस्किएर बालाजु जाने भनेर निस्कियौँँ । भो त्यति टाढा नजाने बरु त्यहाँ माथी जाऔं भनी !
बालाजुको अस्टनारायण पिक्चर्स भन्दा अलिक पर गयौं ।
एउटा रुखको हागा थियो । रोडको नजिकै त्यहीँ बसेर लिची खान थाल्यौँँ । मैले खान्न भन्दा उसले कहर गरेपछि एक दुई दाना खाएँँ । उसले पनि त्यस्तै ४/५ वटा जति खाएकी हुँदी हो ।
उसको फोन आयो ।
ममि आउनुभो !
ममिलाई लिन जानुपर्छ भन्दै थिइ ऊ । मामाघर जानुभाछ भन्थी । त्यसपछि हामी फर्कियौँँ । बाइपास नपुग्दै पानी पर्यो । हुन त मैले झोलामा राखेको थिएँ, छाता ! तर निकालिनँँ । उसले आफ्नो छाता उघारी । हामी उसैको छाता ओढेर ओतियौँँ ।
फेरि अर्को शनिबार भेटौँला !
हजुर पनि गाडी चढ्नुस्, म ममिलाई लिन जान्छु भनेर मलाई माछापोखरीबाट गाडी चढाएर फर्किइ !
०००
म कलङ्की आइपुग्दा पानी रोकिएको थियो ।
छाताबोराल्नु पनि परेन । सिधै रुममा पुगेर चिया बनाउन लागेँँ ।
उसले फेरि फोन गरि ।
"हेर्नु न ! हजुरले ल्याइदेको लिची ट्याक्सीमा छुटेछ ।", एकै स्वासमा भनी !
"केही छैन, फेरि खाउँला नि !", मैले यस्तै भनेँँ ।
पछाडी उसको ममि भन्दै हुनुहुन्थ्यो,
"तेरो पुर्पुरोमा खानु नलेखेको छोरी । अब ट्याक्सीवालाले खानेभो त्यत्रो लिची !"
